Fossielen zoeken in het Altmühltal

In het kort: In de bezoekerssteengroeves in Solnhofen, op de Blumenberg bij Eichstätt en in Schamhaupten bij Altmannstein, en op de fossielenvindplaats in Titting.

In het Altmühltal ligt de Solnhofener plaatkalk, ontstaan zo'n 150 miljoen jaar geleden in een ondiepe Jurazee. Uit dit gesteente komen de beroemde vondsten van de oervogel Archaeopteryx. In meerdere bezoekerssteengroeves mag u zelf met hamer en beitel platen splijten. Met wat geduld vindt u ammonieten, kleine vissen of plantenresten. Voor pelgrims is dat een goede rustdag: Solnhofen ligt aan de Altmühltal-Panoramaweg, Eichstätt aan de Oecumenische Pelgrimsroute.

Alle gegevens voor het seizoen 2026 hebben we nagevraagd bij de beheerders, de gemeente Solnhofen en het Naturpark Altmühltal. Tijden en prijzen veranderen, controleer ze voor uw bezoek.

De steengroeves in een oogopslag

Hobbysteengroeve Solnhofen

De gemeentelijke steengroeve ligt aan de Hummelbergstraße in Solnhofen, zo'n drie kilometer van het Bürgermeister-Müller-Museum. Te voet leidt een bewegwijzerd pad van 2,2 kilometer ernaartoe. Volwassenen betalen € 6,00, kinderen van 6 tot 17 jaar € 4,50 en de gezinskaart kost € 13,00. Met het combiticket voor steengroeve en museum betaalt u € 11,00 voor volwassenen, € 8,00 voor kinderen en € 24,00 voor gezinnen. Bij extreem slecht weer blijft de steengroeve dicht.

Er worden ammonieten, coprolieten, schelpen, kreeftachtigen, kleine vissen, landplanten en botten van vissen en reptielen gevonden, die meestal donkerder zijn dan het gesteente. Laat uw vondsten aan de beheerder zien voordat u vertrekt. Wat wetenschappelijk belangrijk is, blijft bij de gemeente, de rest mag u meenemen. De steengroeve is bedoeld voor vakantiegangers en dagjesmensen, langere opgravingen en afgebakende claims zijn niet toegestaan. Er zijn parkeerplaatsen, toiletten en drankjes bij de hut, en honden mogen aangelijnd mee.

Fossielensteengroeve op de Blumenberg bij Eichstätt

De steengroeve ligt boven Eichstätt naast het kinderdorp Marienstein. In de navigatie voert u Kinderdorfstraße 1 in. Te voet bereikt u hem via het bewegwijzerde fossielenpad, een rondwandeling van negen kilometer vanaf station Eichstätt Stadt. Volwassenen betalen € 8,00, kinderen vanaf 3 jaar en jongeren tot 18 jaar € 4,50. Hamer en beitel huurt u bij de kiosk voor € 2,00 tegen borg en een identiteitsbewijs.

Volgens het natuurpark zijn uit dit gesteente meer dan 800 fossiele soorten bekend, van de Archaeopteryx tot libellen, ammonieten en haarsterren. Uw vondsten mag u houden, zolang ze geen bijzondere wetenschappelijke waarde hebben. Ter plaatse zijn een kiosk, een schuilplaats, toiletten en een speeltuin, en uw eigen lunchpakket mag u in de biergarten opeten. Direct ernaast ligt het Museum Bergér. Meer over de stad leest u op onze pagina Eichstätt voor pelgrims.

Fossielensteengroeve Schamhaupten

In het Schambachtal bij Schamhaupten, gemeente Altmannstein, is de toegang gratis. Hamer en platte beitel neemt u zelf mee, verhuur is er niet. De steengroeve is vanaf het dorpscentrum bewegwijzerd, parkeerplaatsen liggen er direct naast. Zonder auto rijdt buslijn 9221 vanaf Ingolstadt naar de halte Neustädter Straße, vanaf daar is het ongeveer een kilometer. Borden van een fossielen-leerpad leggen bij de steengroeve uit wat er in de platen zit. Schoolklassen en groepen melden zich vooraf aan.

Fossielenvindplaats Titting

Boven Titting ligt een vrij toegankelijke vindplaats zonder entree. U verlaat het dorp via de Emsinger Straße, slaat links af naar “Am Galgenberg” en volgt de weg bergop. Hamer en beitel kunt u huren bij de toeristeninformatie in de Marktstraße 21. Hier vindt u vooral versteende planten en haarsterren, af en toe ook ammonieten. Kleine vondsten mag u als aandenken meenemen.

Bezoekerssteengroeve Mühlheim: gesloten

De bezoekerssteengroeve Mühlheim bij Mörnsheim staat nog in veel oudere uitstaptips. Volgens de beheerder was hij maar tot 3 november 2024 open en is hij sindsdien definitief gesloten. Vanaf daar zijn Solnhofen en de Blumenberg de dichtstbijzijnde steengroeves.

Fossielenmusea

Het Bürgermeister-Müller-Museum in Solnhofen toont vondsten uit de plaatkalk, waaronder exemplaren van de Archaeopteryx. In 2026 is het van 30 maart tot 8 november dagelijks van 9 tot 17 uur open. Op woensdag zijn er rondleidingen, waarvoor u zich tot 17 uur de dag ervoor aanmeldt via 09145 832030. Het Jura-Museum op de Willibaldsburg in Eichstätt had de afgelopen jaren wisselende openingstijden. Kijk voor uw bezoek op de website van het museum of het open is.

Tips voor het fossielen kloppen

• Haal een heel pakket platen eruit en splijt het laag voor laag, in plaats van op losse stenen te slaan.
• Stevige schoenen, handschoenen en een veiligheidsbril beschermen tegen scherpe randen en splinters.
• In de groeves is nauwelijks schaduw. Neem zonnebescherming en genoeg water mee.
• Wikkel vondsten in krantenpapier, dan overleven ze de terugweg in de rugzak.
• In de winter zijn de steengroeves dicht, omdat de vorst de platen te makkelijk laat splijten.

Voor pelgrims is een vaste uitvalsbasis in de buurt handig, van waaruit u wandelt en op een vrije dag fossielen zoekt. Ideeën daarvoor en alles over reizen en overnachten vindt u onder Pelgrimstocht in het Altmühltal plannen.